Για την ΑΕΚ, που ζει με το συναίσθημα και μπορεί να πεθάνει γι' αυτό, ένας παίχτης σαν τον Γιόβιτς είναι η δικλείδα ασφαλείας  για να μην εκτροχιαστεί. Καλώς ή κακώς, η εξέδρα της ΑΕΚ δεν απαίτησε ποτέ την τελειότητα απ' όσους φορούν τη φανέλα της. Απαίτησε όμως, την ταύτιση: ο παίχτης όφειλε να αισθάνεται την αδικία, να πεισμώνει ενάντια στη σφαγή, ν' αντιδράει όταν έχουν την ομάδα για τελειωμένη. Με άλλα λόγια, ο παίχτης της ΑΕΚ έπρεπε να είναι πάντα ο φορέας των απαιτήσεων τιμής ενός ολοκλήρου γηπέδου και να μη λυγίζει απ' το βάρος τους. Λίγοι το κατόρθωσαν αυτό.

Ο Γιόβιτς μοιάζει να έχει μια προσέγγιση θεατρική μέσα στο γήπεδο: όχι, δεν γκρινιάζει επειδή είναι σταρ ούτε επειδή πέρασε απ' τη Ρεάλ κι η Φιλαδέλφεια του πέφτει λίγη. Ο Γιόβιτς διαμαρτύρεται γιατί και από αίσθημα δικαιοσύνης διακατέχεται αλλά κι επειδή δεν διαπραγματεύεται ότι αυτό που δικαιούται πρέπει να το παίρνει. Δεν θα στραβοκοιτάξει μόνο διαιτητές. Θα στραβοκοιτάξει και αντιπάλους αλλά και συμπαίχτες. Δεν είναι γκρίνια, είναι ο τρόπος του να δηλώνει παρών και να προστατεύει το "εμείς" στο χορτάρι.

Τι ήρθε να κάνει στην ΑΕΚ ο Γιόβιτς

Όταν παρουσιάστηκε, είπε ότι ήρθε για να σκοράρει όταν θα έχει σημασία. Όταν πήρε τα πάνω του είπε ότι δεν γίνεται να παίζει στο μέλλον τόσο χάλια. Κι όταν η διοίκηση έριξε το δίκαιο πρόστιμο, με δυο λόγια είπε: σκασίλα μου για το πρόστιμο, όπως σκασίλα μου και για το πριμ. Ο Γιόβιτς δεν ήρθε μόνο να δείξει ποιος είναι, αλλά και να γίνει κάτι μεγαλύτερο απ' αυτό που ήταν: ηγέτης.

Όταν το συμφέρον της ΑΕΚ θίγεται, ο Γιόβιτς είναι εκεί για να εκφραστεί. Δεν βάζει το χέρι στο στόμα για να κρύψει τι λέει. Απεναντίας, μιλάει ανοιχτά και κυρίως σκηνοθετεί. Η εικόνα ενός παίχτη που αφηγείται με το σώμα του σαν ηθοποιός, είναι ισχυρότερη από δύο κουβέντες σε έναν αντίπαλο ή έναν ματιασμένο διαιτητή: το μέτρημα στη λεωφόρο, τα τέσσερα δάχτυλα στη Φιλαδέλφεια, η απορία στα ακυρωμένα γκολ με τον ΟΦΗ, η κίνηση ότι τον έχουν βάλει στο μάτι για κόκκινη στην Τρίπολη, όλα είναι σκηνές. Και με βάση τον τρόπο που συνεχίζει το παιχνίδι του μετά, φαίνεται ότι ο Γιόβιτς χρησιμοποιεί τις έντονες αντιδράσεις του ως τρόπο αυτοελέγχου. Για την ΑΕΚ, που μια στιγμή έντασης μπορεί να καταστρέψει ένα ημίχρονο ή και μια χρονιά, αυτό είναι ένα καύσιμο εξ ουρανού: την κρατάει όρθια όταν είναι έτοιμη να καταρρεύσει.

Ο αρχηγός στο χορτάρι οφείλει να δημιουργεί: εντυπώσεις, αναμνήσεις, θεματικές. Στους υπάκουους παίχτες η φανέλα της ΑΕΚ πέφτει μεγάλη. Στο "φύγε" του ματιασμένου χρειάζεται δήλωση "σε βλέπω". Η εικόνα μεταδίδεται, το μήνυμα περνάει. Είναι σαν να τους λέει, "δεν θα περάσει το δικό σας". Και ξέρει ότι δεν απευθύνεται σε ένα καθίκι, αλλά σ' ένα ολόκληρο σύστημα.

Το γήπεδο χρειάζεται αλητεία κι η πιο παράδοξη μετάγγισή της είναι η μεταφορά  απ' τον παίχτη στον οπαδό. Γιατί τότε η εξέδρα καταλαβαίνει ότι δεν χρειάζεται να πείσει κάποιον, ξέρει ότι ένας δικός της είναι κάτω για να μεταφέρει το μήνυμα, την αγωνία και την προσμονή. Για τον οπαδό που έχει αποδεχτεί (ή και συνηθίσει) την "καημένη" ΑΕΚ, παίχτες σαν τον Γιόβιτς είναι το τελευταίο ξυπνητήρι τους.

Οι πολλές εικόνες του Γιόβιτς

Κάπου έχω ξαναγράψει ότι το ποδόσφαιρο είναι τακτική, στρατηγική, μεταγραφές, στατιστική, μετρήσεις, διατροφές, λίγες χαρές και πολλές λύπες. Στο τέλος της ημέρας, όμως, για ομάδες σαν την ΑΕΚ είναι κυρίως ιστορία. Με τις αντιδράσεις του, ο Γιόβιτς δημιουργεί εικόνες κι επειδή η ΑΕΚ έχει ταυτότητα, αυτές θα γίνουν αφηγήσεις. Το "θυμάσαι το ματς που ο Γιόβιτς..." σημαίνει αυτό ακριβώς: ότι ο παίχτης γίνεται σημείο αναφοράς για το σύλλογο. Γι' αυτό και η φανέλα του βρέθηκε στο μουσείο μέσα σε λίγους μήνες.

Μια τέτοια παρουσία γίνεται το στίγμα της ομάδας στο χορτάρι. Η αντίδραση στην αδικία, η υπεράσπιση των δικών σου όχι με λόγια που ακούν λίγοι αλλά με εικόνες που βλέπουν πολλοί, ο τρόπος που πανηγυρίζεις μαζί τους αλλά και τους κάνεις παρατηρήσεις, όλα αυτά είναι ηγετικά χαρακτηριστικά. Ο Γιόβιτς δεν παίζει για να αρέσει. Αν ήθελε ν' αρέσει θα ευθυγραμμιζόταν: θα πανηγύριζε μόνος του σαν σταρ, δεν θα τσαλακωνόταν υψώνοντας ανάστημα στην αδικία, θα έχανε τα κιλά, θα ήταν φρόνιμος στις δηλώσεις, θα γυρνούσε το μάγουλο και το βράδυ θα επέστρεφε στο σπίτι σαν υπάλληλος που έχει βαρεθεί τη ζωή του. Θα συνήθιζε δηλαδή στην αδικία και θα έμπαινε στο καλούπι ενός κλαμπ που έμαθε να μην μιλάει για πολλά πολλά χρόνια, επειδή αυτός υποδείχθηκε ως ο μόνος τρόπος για να υπάρχει.

Πέρα από τα γκολ

Δεν το κάνει, όμως, αυτό ο Γιόβιτς. Με πέντε γκριμάτσες έχει πει δέκα φορές περισσότερα απ' όσους έγραφαν επί πληρωμή είκοσι κείμενα την ημέρα για την ΑΕΚ. Παίζει για να κερδίσει η ΑΕΚ, για να μην αφήσει ούτε μικροκλοπή χωρίς να εξεγερθεί και γουστάρει που είναι εδώ. Ναι, έχει σημασία αν και πόσα γκολ θα σκοράρει στα επόμενα ντέρμπι. Αυτό όμως που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι πως ο Γιόβιτς αλλάζει τα δεδομένα στην υπεράσπιση της ΑΕΚ εντός γηπέδου και δίνει το παράδειγμα πώς θα έπρεπε να συμπεριφέρεται ένας πραγματικός αρχηγός. Σπάει ένα καλούπι πολλών ετών κι αυτή θα πρέπει να είναι μια παρακαταθήκη που θ' αφήσει για τον επόμενο όταν μια μέρα φύγει.

Τώρα, λοιπόν, είναι η κατάλληλη στιγμή να φορέσει το περιβραχιόνιο της ΑΕΚ στο αριστερό του μπράτσο ο Λούκα Γιόβιτς.